Łobaczew Duży to wieś położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Terespol, w bezpośrednim sąsiedztwie miasta Terespol. Najstarsze znane wzmianki o Łobaczewie sięgają XVI wieku. Ważnym momentem w historii miejscowości był rok 1609, kiedy dobra błotkowskie wraz z Łobaczewem znalazły się w rękach króla Zygmunta III Wazy. Król przeniósł do Łobaczewa zaplecze gospodarcze swojej rezydencji w Błotkowie, dzięki czemu miejscowość stała się istotnym ośrodkiem gospodarczym dóbr królewskich nad Bugiem.

Najstarsza część wsi rozwijała się wzdłuż historycznego traktu prowadzącego z Brześcia w kierunku Janowa Podlaskiego, którego pozostałością jest dzisiejsza ul. Janowska. W XIX wieku, w związku z uwłaszczeniem chłopów, regulacją gruntów, budową Twierdzy Brzeskiej oraz kolei Warszawsko-Terespolskiej, układ miejscowości uległ dużym zmianom. Powstała Kolonia Łobaczew, będąca podstawą późniejszego Łobaczewa Dużego, a na terenach dawnej Osady Pocztowej rozwinęła się Kolonia Kolejowa, zamieszkana głównie przez pracowników kolei. Jej śladem są dziś m.in. ulice Wierzbowa, Gruntowa i Wiejska.

Historia Łobaczewa Dużego była silnie związana z Bugiem, Brześciem, koleją oraz wydarzeniami wojennymi. Mieszkańcy wielokrotnie zmagali się z powodziami, a w 1915 roku, podczas wycofywania się wojsk rosyjskich, znaczna część zabudowy została spalona, a ludność zmuszona do bieżeństwa w głąb Rosji. Ważnym elementem miejscowej historii jest także dziedzictwo unickie – po przymusowej likwidacji Kościoła unickiego w 1875 roku zdecydowana większość mieszkańców Łobaczewa sprzeciwiała się narzuconemu prawosławiu.

Po II wojnie światowej wieś szybko się modernizowała. W 1948 roku została zelektryfikowana, a w 1954 roku Łobaczew Duży i Kolonia Łobaczew Duży zostały połączone w jedno sołectwo. W latach 1954–1959 miejscowość była siedzibą gromady Łobaczew Duży. W kolejnych dziesięcioleciach duże znaczenie dla mieszkańców miały rozwój kolei i rejonu przeładunkowego Małaszewicze, rolnictwo, szczególnie uprawa ogórków i kapusty, oraz działalność Spółdzielni Kółek Rolniczych.

Od lat 90. XX wieku nastąpiła intensywna rozbudowa infrastruktury – wykonano chodniki i oświetlenie, przeprowadzono telefonizację, wodociągowanie i kanalizację, a później zapewniono dostęp do Internetu i sieci światłowodowej. Obecnie miejscowość posiada m.in. świetlicę wiejską, plac zabaw i rozwijającą się infrastrukturę drogową. Aktywne jest również Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Miejscowości Łobaczew Duży i Okolic oraz lokalna społeczność skupiona wokół inicjatyw społecznych i kulturalnych.

Według Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku Łobaczew Duży liczył 324 mieszkańców, w tym 154 kobiety i 170 mężczyzn. Był jedną z większych miejscowości gminy Terespol. Współczesny Łobaczew Duży łączy więc w sobie historię dawnego sioła, wsi rolniczej, osady pocztowej i kolejowej z charakterem nowoczesnej miejscowości położonej w bezpośrednim sąsiedztwie Terespola i ważnego kolejowego rejonu Małaszewicz.

Łobaczew Mały to wieś położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Terespol, w bezpośrednim sąsiedztwie Łobaczewa Dużego i miasta Terespol. Jako samodzielna miejscowość jest znacznie młodszy od Łobaczewa Dużego, jednak historia terenu, na którym powstał, sięga dużo wcześniejszych czasów. Korzeni dzisiejszej wsi należy szukać już w XIX-wiecznej drugiej Kolonii Łobaczew, w której po uwłaszczeniu chłopów wytyczono 17 osad włościańskich, a dalej w kierunku Terespola kolejne osady dla włościan małorolnych.

Jednym z najważniejszych obiektów związanych z historią miejscowości jest Fort VII Twierdzy Brzeskiej, nazywany Fortem Łobaczew. Jego budowę rozpoczęto w 1879 roku, a w kolejnych dziesięcioleciach był wielokrotnie rozbudowywany i modernizowany. W czasie I wojny światowej stanowił element zewnętrznego pierścienia obronnego Twierdzy Brzeskiej, a w sierpniu 1915 roku został zajęty przez wojska austro-węgierskie po wycofaniu się Rosjan. Do dziś zachowały się m.in. fragmenty koszar, schronów, potern, kaponier oraz fosy, dzięki czemu fort pozostaje najważniejszym zabytkiem Łobaczewa Małego.

Właściwy Łobaczew Mały ukształtował się po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w wyniku parcelacji dawnego państwowego majątku łobaczewskiego. Około 1920 roku utworzono Łobaczew Nowy, którego nazwę później zmieniono na Łobaczew Mały, oraz Kolonię Łobaczew Nowy. Wieś rozplanowano na wąskim pasie terenu wzdłuż dzisiejszej ul. Pięknej, gdzie na wąskich działkach rozmieszczono około 30 gospodarstw. Początkowo niemal cała zabudowa była drewniana. Historię powstania miejscowości z parcelacji dawnego majątku potwierdza również współczesne opracowanie Centrum Badań nad Historią Regionalną i Lokalną UMCS.

Istotnym elementem historii Łobaczewa Małego była uprawa ogórków i kapusty. Już w okresie międzywojennym na położonych w pobliżu gruntach Kolonii Wojskowej przedsiębiorcy z Brześcia i Terespola rozwijali plantacje warzyw, przy których pracowali mieszkańcy obu Łobaczewów. W kolejnych dziesięcioleciach tradycja ta rozwinęła się na dużą skalę i przyczyniła się do wzrostu zamożności mieszkańców.

Podczas II wojny światowej wieś uniknęła większych bezpośrednich zniszczeń. Szczególnie ciekawym wydarzeniem była elektryfikacja Łobaczewa Małego jeszcze podczas okupacji niemieckiej. Z inicjatywy sołtysa Teofila Trochimiuka i Franciszka Dejneki mieszkańcy ustawili słupy i doprowadzili energię elektryczną z elektrowni działającej przy młynie w Terespolu. Po wojnie reforma rolna doprowadziła do ostatecznej likwidacji pozostałości dawnego majątku, a w 1954 roku zlikwidowano odrębność Kolonii Łobaczew Mały i utworzono jedno sołectwo Łobaczew Mały, liczące wówczas 237 mieszkańców.

W latach powojennych miejscowość szybko się modernizowała. Szczególnym sukcesem był 1967 rok, kiedy Łobaczew Mały zajął III miejsce w wojewódzkim konkursie „Zmieniamy oblicze wsi lubelskiej”. Mieszkańcy uporządkowali posesje, wykonali chodnik i utwardzili drogę, a wzdłuż obecnej ul. Pięknej posadzono kilkaset lip i jarzębin. Ulica stała się jedną z najbardziej charakterystycznych i reprezentacyjnych wiejskich dróg w regionie.

Łobaczew Mały odegrał również ważną rolę w życiu kulturalnym gminy Terespol. Budowana od lat siedemdziesiątych świetlica wiejska po utworzeniu samodzielnej gminy wiejskiej Terespol pełniła przez wiele lat funkcję faktycznego gminnego domu kultury. To właśnie tutaj w 1992 roku odbyła się pierwsza sesja Rady Gminy Terespol. W świetlicy powstał również Zespół Tańca Ludowego „Obertas”, a później działały m.in. koło teatralne „Małe Liski” i kabaret „Młode Lisy”.

Duże znaczenie dla promocji miejscowości zdobyło także utworzone w 2008 roku Koło Aktywnych Kobiet z Łobaczewa Małego. Jego członkinie odnoszą sukcesy w konkursach kulinarnych i promują tradycyjne potrawy regionu. Szczególnie znane stały się „Golasy z kaszy gryczanej z serem” oraz „Kakory”, nagradzane podczas ogólnopolskich konkursów i wpisane na Listę Produktów Tradycyjnych.

Od początku lat dziewięćdziesiątych rozwijano również infrastrukturę miejscowości. Przeprowadzono telefonizację, zmodernizowano oświetlenie, wybudowano wodociąg i kanalizację, modernizowano ulice Piękną i Forteczną, powstała ul. Sportowa, rozbudowano świetlicę, a mieszkańcy uzyskali dostęp do Internetu i sieci światłowodowej. W 1996 roku oficjalne nazwy otrzymały ulice Piękna, Forteczna, Sportowa oraz Aleja Marzeń.

Według danych prezentowanych na podstawie Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku Łobaczew Mały liczył 239 mieszkańców, z czego 48,1% stanowiły kobiety, a 51,9% mężczyźni. 69,5% mieszkańców było w wieku produkcyjnym, 13,4% w wieku przedprodukcyjnym, a 17,2% w wieku poprodukcyjnym.

Współczesny Łobaczew Mały jest więc miejscowością, w której spotykają się historia dawnego Łobaczewa i folwarku, XIX-wiecznego osadnictwa, potężnych fortyfikacji Twierdzy Brzeskiej, parcelacji II Rzeczypospolitej, tradycji rolniczej oraz wyjątkowo bogatego życia społecznego i kulturalnego. Najbardziej charakterystycznymi elementami miejscowości pozostają historyczna ul. Piękna oraz Fort VII, przypominający o militarnym znaczeniu tego terenu na przełomie XIX i XX wieku.